Ambitieuze aanpak dakloosheid faalt: gemeenten voeren het amper uit

Description

Het overheidsplan om dakloosheid flink terug te dringen door (dreigend) daklozen direct te huisvesten in plaats van op te vangen, wordt in ruim 80 procent van de verantwoordelijke gemeenten niet uitgevoerd. Dat blijkt uit een enquête van Pointer (KRO-NCRV). Veel gemeenten vinden het plan niet uitvoerbaar, niet haalbaar en niet realistisch.

Het Nationaal Actieplan Dakloosheid (NAD) dat dakloosheid vanaf 2023 rigoureus terug moest dringen, komt maar moeizaam van de grond. De belangrijkste pijler van het plan, Wonen Eerst, waarmee dak- en thuislozen direct aan een woning worden geholpen, wordt op dit moment in slechts 7 centrumgemeenten (van de 40 die de enquête invulden) toegepast. 33 centrumgemeenten voeren het niet uit, 4 centrumgemeenten vulden de enquête niet in.

Uitdagingen

Een van de grootste uitdagingen in het uitvoeren van de aanpak, naast woningtekorten, is volgens gemeenten (65 procent) de complexiteit van de doelgroep. Gemeenten worstelen met het vinden van de juiste ondersteuning voor daklozen, die volgens hen vaak meervoudige problematiek hebben en langere en zwaardere zorg nodig hebben dan aanvankelijk gedacht.

Daarnaast ontbreekt het volgens gemeenten (63 procent) aan draagvlak vanuit lokale partners en samenleving. Zo bestaan er zorgen over de leefbaarheid van wijken waar dakloze mensen gehuisvest worden en vrezen woningcorporaties voor overlast en huurachterstanden.

40 dakloze moeders in Amsterdam luiden noodklok: ‘Wij slapen met onze kinderen op straat’

40 dakloze moeders in Amsterdam luiden noodklok: ‘Wij slapen met onze kinderen op straat’

40 moeders in Amsterdam Zuidoost staan met hun kinderen op straat. Ze slapen buiten op straat, of bij vreemden in de woonkamer of schuur: "Wij kunnen niet langer."

Goed plan op papier, niet uitvoerbaar in de praktijk

De Wonen Eerst-aanpak kent internationaal succes, zoals in de Verenigde Staten en Finland, en wordt binnen het NAD beschreven als “het belangrijkste antwoord” op het verminderen van dakloosheid. Bovendien levert het direct huisvesten van daklozen volgens het NAD de maatschappij geld op, gezien de hoge kosten die worden bespaard op onder meer opvang.

Gemeenten onderkennen (68 procent) dat deze aanpak de beste oplossing tegen dakloosheid is, maar het plan is volgens 50 procent van de gemeenten in de praktijk niet uitvoerbaar, realistisch en haalbaar.

Met het actieplan ambieert de overheid dakloosheid op te lossen in 2030. Wat deze ambitie echter in de weg zit, is dat gemeenten zelf mogen bepalen hoe ze hun dakloosheidsaanpak vormgeven, stelt dakloosheidsonderzoeker Nienke Boesveldt. “Sommige gemeenten leggen het plan naast zich neer en dat kan ook, want zo vrijblijvend is het plan. Maar het niet uitvoeren van de Wonen Eerst-aanpak is zowel in morele als financiële zin onverstandig.”

Presentator Jos de Groot zoekt uit hoe het kan dat het probleem van dakloosheid zo groot is in Nederland, terwijl we weten wat de beste oplossing is. Bekijk hieronder de video waarin een schrijnende realiteit zichtbaar wordt: