Goederen- en zekerheidsrecht in Europees rechtsvergelijkend perspectief

Het goederenrecht is eigenlijk een recent fenomeen dat pas door de invoering van het nieuwe vermogensrecht in 1992 een eigen positie heeft verworven in de plaats van het oude vertrouwde `zakenrecht'. De terminologische verandering die hieraan ten grondslag ligt heeft weliswaar geen fundamentele veranderingen ten opzichte van het oude zakenrecht beoogd, maar er zijn aanwijzingen dat in de toekomst het goederenrecht een andere invulling krijgt. Het goederenrecht en het daarvan onderdeel uitmakende zekerhedenrecht, is namelijk lange tijd hoofdzakelijk nationaal bepaald recht geweest. Pas de laatste paar jaren is er in internationaal verband ook aandacht gerezen voor de grensoverschrijdende aspecten van de typisch `zakelijke' zekerheden, zoals pand, hypotheek, eigendomsvoorbehoud en daarmee corresponderende buitenlandse rechtsfiguren. Hierbij valt te denken aan bijvoorbeeld het Unidroit-project om te komen tot een verdrag inzake zekerheidsrechten op duurzame grensoverschrijdende kapitaalgoederen, het project van de Oost-Europa Bank inzake een modelwet zekerheidsrechten ten behoeve van de verschillende Oost-Europese staten, alsmede de verschillende nationale i.p.r.-(ontwerp)wetten waarin conflictenregels zijn opgenomen voor elders gevestigde zekerheidsrechten. Hierbij valt een toenemende invloed op ons - continentale - rechtsstelsel te zien vanuit de Engels/Amerikaanse rechtssfeer. In deze stelsels heeft het ons bekende onderscheid tussen verbintenissen- en zaken/goederenrecht echter nauwelijks zelfstandige betekenis. Wanneer wij rechtsfiguren uit die stelsels in ons recht willen opnemen zal een hernieuwd doordenken van dat onderscheid, en dus van het goederenrecht, van groot belang zijn. In dit verband zal in dit project aandacht worden geschonken aan enkele specifieke goederenrechtelijke thema's, met inbergip van het zekerhedenrecht. Daarnaast omvat het project enkele algemene fundamentele studies naar het verband tussen marktintegratie en juridische integratie, alsmede naar de toekomst van het goederenrecht als Europees privaatrechtsgebied.