Buitenwettelijk tegemoetkomingsbeleid door de minister van Financiën voor de schending van privacyrechten kan dienen als grondslag voor een besluit in de zin van de Awb.

Annotatie bij uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Niet in geschil is dat het tegemoetkomingsbeleid geen beleidsregel is als bedoeld in artikel 1:3, vierde lid, van de Awb. Dat betekent niet dat er geen sprake kan zijn van beleid; beleid kan ook bestaan uit een vaste gedragslijn, die het bestuursorgaan in de bestuurspraktijk hanteert. Uit de brief van 4 november 2022 en de nadere berichtgeving, zoals het FSV-portaal op de website van de Belastingdienst, volgt dat de minister de tegemoetkoming vanwege een schending van de AVG heeft uitgewerkt in tegemoetkomingsbeleid. Uit de genoemde bronnen volgt dat de minister drie groepen van personen heeft geïdentificeerd die in aanmerking komen voor een forfaitaire vergoeding voor immateriële schade als gevolg van de onrechtmatige verwerking van persoonsgegevens. […]
Uit het voorgaande volgt dat beslissend is of de betrokkene behoort tot één of meer van de geïdentificeerde groepen. Valt iemand in één van de geïdentificeerde groepen, dan wordt het ervoor gehouden dat diegene immateriële schade heeft geleden. Een beoordeling op individueel niveau vindt vervolgens niet meer plaats.
[…]
Voor het tegemoetkomingsbeleid bestaat geen wettelijke basis. De basis is niet artikel 82 van de AVG. Daarvoor is van belang dat de minister op de zitting bij de Afdeling heeft toegelicht dat de compensatie een onverplichte financiële tegemoetkoming is. Dit uitgangspunt is niet te verenigen met artikel 82, eerste lid, van de AVG. Op grond van deze bepaling moet de geleden schade namelijk volledig worden vergoed; zij biedt geen basis voor een forfaitaire vergoeding. De tegemoetkoming wordt niet verstrekt om aan die verplichting te voldoen. Het gaat om een onverplichte forfaitaire tegemoetkoming die een voor burgers belastende rechtszaak over aansprakelijkheid en schade bij de rechter kan voorkomen.
Omdat dit tegemoetkomingsbeleid geen grondslag heeft in een wettelijk voorschrift, is sprake van buitenwettelijk begunstigend beleid. Buitenwettelijk begunstigend beleid kan dienen als buitenwettelijke bevoegdheidsgrondslag voor het nemen van besluiten […].
Het voorgaande leidt tot de conclusie dat een beslissing die op basis van het tegemoetkomingsbeleid wegens immateriële schade is genomen en beoogt een financiële aanspraak toe te kennen of te onthouden aan personen die in de FSV stonden geregistreerd, een besluit is in de zin van artikel 1:3, eerste lid, van de Awb.