Een beschermde luis in de pels (column Europa in detail)

Research output: Contribution to journalArticleProfessional

Abstract

Het recht van milieuorganisaties om besluiten van de overheid die nadelige gevolgen hebben voor het milieu voor te leggen aan de rechter en om deel te nemen aan besluitvormingsprocedures wordt in toenemende mate aan de kaak gesteld, zowel in de politiek als in de wetenschap. In het regeerakkoord dat de basis vormde voor het kabinet Balkenende I klaagden CDA, VVD en LPF al dat het vaak gemakkelijker is om besluiten te blokkeren dan om ze te nemen, en in de motie Spies wordt het kabinet gevraagd in bepaalde zaken milieuorganisaties niet meer in de gelegenheid te stellen naar de rechter te stappen. Wetenschapper Teunissen vindt in een recente bijdrage in De Gemeentstem dat algemeen belangorganisaties hun rol als "bestuursrechtelijk pseudo Openbaar Ministerie" moet worden ontnomen. Deze plotseling toegenomen vijandigheid jegens het werk van milieuorganisaties lijkt deels voort te vloeien uit de in de media breed uitgemeten successen van organisaties als Das & Boom in procedures waarin de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn een rol speelden, en in het feit dat de moordenaar van Pim Fortuyn zijn dagelijkse brood verdiende bij een milieuorganisatie, nota bene een organisatie die vooral uitblonk door het, vaak met succes, voorleggen van milieuvergunningen aan de rechter. Wat opvalt in de discussie over het participatie- en beroepsrecht van belangenorganisaties is dat zij, zoals zoveel politieke discussies, voornamelijk wordt gevoerd op basis van beelden en niet op basis van vaststaande feiten en gegevens. Feit 1. In Europees verband wordt al jaren gewerkt aan het versterken van de positie van milieuorganisaties. Eerst in het onder auspiciën van de VN opgestelde Verdrag van Aarhus, en nu ook in diverse Europese richtlijnen. Aan beide is Nederland juridisch gebonden. In het verdrag en in de richtlijnen wordt het recht van milieuorganisaties om te participeren in de besluitvorming, en om besluiten van de overheid die nadelige effecten hebben voor het milieu ter toetsing voor te leggen aan de rechter erkend. Sterker nog, in de nieuwe Richtlijn 2003/35/EG over inspraak en toegang tot de rechter in milieuzaken, wordt overwogen dat inspraak, in bijzonder door milieuorganisaties, moet worden aangemoedigd! Achterliggende gedachte daarbij is dat zo de verantwoording en transparantie van de besluitvorming worden vergroot. Bovendien, zo blijkt uit allerlei beleidsstukken van de Europese Commissie, kent de Commissie milieuorganisaties de rol van waakhond toe. Via inspraak- en beroepsprocedures kunnen de organisaties eraan bijdragen dat overheden hun Europese verplichtingen naleven. Feit 2. Het aantal procedures in milieuzaken is de afgelopen jaren drastisch teruggelopen, van ongeveer 4000 in 1997 naar ongeveer 2300 in 2001 (de gegevens over 2002 zijn door de Raad van State nog niet gepubliceerd). Hiervan komt ongeveer een kwart voor rekening van milieuorganisaties (rond de 570 zaken in 2001), ongeveer evenveel als het aantal zaken ges
Original languageDutch
Pages (from-to)5-5
Number of pages1
JournalStaatscourant
Volume197
Publication statusPublished - 2003

Projects

Een communicatieve benadering van wetgeving

Witteveen, W. J., van Klink, B. M. J., van der Burg, W., Hertogh, M. L. M. & van Schooten, J.

1/01/0031/12/04

Project: Research project

Cite this