Een valse start: De behandeling van arbeidsmigranten in de EU

In dit werkdocument, gebaseerd op een inleiding van Jan Cremers tijdens een grote conferentie in Berlijn over arbeidsbemiddeling en uitbuiting, komen vormen van arbeidsrekrutering en inhuren aan de orde. De redenering in politieke debatten over grensoverschrijdende mobiliteit is dat arbeidsmigranten uit vrije keuze en op eigen initiatief besluiten naar elders te verhuizen, met economische drijfveren zoals werk en een (beter) inkomen. Op basis van onderzoek naar de diversiteit van de wervingskanalen toegepast door de rekruteringsindustrie kan dit ten dele in twijfel worden getrokken. Inlenende ondernemingen in de landen van bestemming sturen de vraagzijde van de rekruteringsmarkt. Arbeidsmigranten worden als uitzendkrachten aangeworven door of in opdracht van uitzendbureaus van binnen of buiten het werkland, op basis van een sterke vraag van potentiële inlenende ondernemingen die een uitgesproken voorkeur voor arbeidsmigranten hebben ontwikkeld in bepaalde sectoren vanwege van kosten, maar ook van zaken als een gedweeë opstelling.
Deze notitie gaat in op vormen van misbruik van arbeidsrekrutering, op onderliggende waarnemingen en ervaringen die aantonen dat vanaf het begin veel misgaat, en ten slotte op de afhankelijkheid die voortkomt uit onder andere schuldgebondenheid. In de slotparagraaf wordt verwezen naar aanbevelingen, geformuleerd door internationale en EU-arbeidsmarktinstituties, over 'ethisch' rekruteren, verbetering van de regels voor de toegang tot de rekruteringsmarkt en een verbod op privé bemiddelaars in gevoelige sectoren.