Het combineren van wonen en pensioen in Nederland, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland: Een rechtsvergelijkend onderzoek

Dit paper onderzoekt de mogelijkheden om pensioenvermogen in te zetten voor woningf inanciering in Nederland, met inachtneming van de Wet toekomst pensioenen (Wtp). Het bespreekt hoe internationale voorbeelden, zoals het Duitse bouwsparen, de Britse Lifetime ISA en het Zwitserse model van vroegtijdige opname en verpanding, verschillende benaderingen bieden om pensioenopbouw en woningfinanciering te combineren. Hoewel deze modellen laten zien dat strategisch gebruik van pensioenvermogen de toegang tot woningbezit kan vergemakkelijken, brengen ze ook risico’s met zich mee, zoals een verslechtering van de pensioenopbouw en een verhoogde financiële kwetsbaarheid op latere leeftijd. Daarbij spelen ook risico’s op de woningmarkt, waaronder prijsopdrijving in een krappe markt, waardoor vooral starters en lagere inkomensgroepen minder profiteren. Hogere inkomens hebben bovendien meer voordeel van flexibiliteit, wat verdelingseffecten kan versterken. Dit paper benadrukt daarom de noodzaak van een evenwichtige beleidsaanpak die woningfinanciering ondersteunt zonder de pensioenzekerheid in gevaar te brengen. In de Wtp schept de afschaffing van de doorsneepremie ruimte voor meer flexibiliteit, maar het blijft van belang solidariteit en collectieve risicodeling te waarborgen. Daarnaast bepleit dit paper verder onderzoek naar de langetermijneffecten van dergelijke maatregelen op de f inanciële stabiliteit van huishoudens en de woningmarkt. Tot slot wijst het op het belang van een maatwerkbenadering die recht doet aan de specifieke kenmerken van het Nederlandse pensioenstelsel en de woningmarkt.