Impact of the digital healthcare transition: experiences in general practice

Research question (problem statement)
General practice care in the Netherlands is under increasing pressure due to an ageing population, a growing demand for care, and the transfer of additional tasks from other healthcare domains to primary care. To keep general practice care of high quality, accessible, and affordable, changes are needed. The use of digital healthcare is often seen as one of these necessary changes, as it is expected to improve efficiency in care processes and strengthen patients’ ability to manage their own health. But to what extent is this promise being realized, and what are the experiences with digital care in general practice? This thesis therefore addresses the following research questions: “How do general practitioners (GPs) experience the digital healthcare transition, what is the relationship between digital healthcare use and workload in general practice, which factors influence successful and sustained adoption of digital healthcare, and how does this vary between practices over time?”

Research methods
To answer this question, several research methods were used and various digital healthcare applications were investigated:
1. Systematic literature review: all relevant publications on the impact of digital healthcare use on workload in general practice published between 2010 and 2020 were identified and analyzed.
2. Observational, retrospective study: based on data from general practice information systems, factors associated with citizens’ consent for the electronic exchange of medical data by GPs between 2017 and 2019 were examined.
3. Surveys and interviews: to explore the experiences of GPs with digital health applications during the COVID-19 pandemic and to elucidate differences in use between different types of practices, general practitioners were surveyed.
4. National monitoring data on digital health use: to study the adoption of video consultations in general practice during the pandemic monitoring data was analyzed.

Main findings
This thesis shows that the use of digital healthcare applications:
1. Often increases GP workload, particularly during the early phase of adoption and when digital tools do not fit well with existing work processes.
2. At the beginning of the COVID-19 pandemic, increased sharply and temporarily in almost all general practices, to a similar degree.
3. During the pandemic was dependent on a good integration into daily practice, user-friendly applications, digital skills, and adequate technical and financial support during implementation.
4. May improve patient self-management and the doctor-patient relationship, and is generally not experienced as negative by GPs, despite increases in workload associated with its use.
5. Can be limited if citizens do not provide consent, as with the electronic exchange of medical data; consent decisions differ between citizens with generally higher versus lower healthcare use.

Conclusion and key recommendations
Digital healthcare has the potential to contribute to better and more accessible general practice care, but only under specific conditions. Good integration into existing workflows, user-friendly digital healthcare applications, and support for healthcare professionals and patients with limited digital skills are essential. In addition, it is important to (a) better understand why digital healthcare often fails to reduce workload and (b) increase equal access to general practice care.

____

Onderzoeksvraag (probleemstelling)
De huisartsenzorg in Nederland staat onder grote druk door vergrijzing van de bevolking, een toenemende zorgvraag en een verschuiving van extra taken vanuit andere zorgdomeinen naar de eerstelijnszorg. Om de huisartsenzorg kwalitatief goed, toegankelijk en betaalbaar te houden, zijn veranderingen nodig. Het inzetten van digitale zorg wordt vaak gezien als één van de noodzakelijke veranderingen, omdat het onder andere meer efficiëntie in zorgprocessen en meer zelfregie voor patiënten belooft. Maar in hoeverre wordt deze belofte wel waargemaakt, en welke ervaringen met digitale zorg zien we in de huisartsenpraktijk? In dit proefschrift staan daartoe de volgende onderzoeksvragen centraal: “Hoe wordt de digitale zorgtransitie ervaren door huisartsen, wat is de relatie tussen de inzet van digitale zorg en de werkdruk in de huisartsenzorg, welke factoren beïnvloeden een succesvolle en blijvende inzet van digitale zorg, en hoe varieert deze inzet tussen praktijken over de tijd?”

Onderzoeksmethoden
Voor de beantwoording van deze vragen zijn verschillende onderzoeksmethoden ingezet en meerdere typen digitale zorg onderzocht:
1. Systematisch literatuuronderzoek: alle relevante publicaties over de impact van het gebruik van digitale zorgtoepassingen op de werkdruk in de huisartsenzorg zijn nagezocht en geanalyseerd voor de periode 2010-2020.
2. Observationeel, retrospectief onderzoek: op basis van gegevens uit huisartsen informatiesystemen is gekeken naar welke factoren gerelateerd zijn aan het toestemming geven van burgers voor elektronische medische gegevensuitwisseling door huisartsen in de periode 2017-2019.
3. Vragenlijsten en interviews: om ervaringen van huisartsen(medewerkers) met de inzet van verschillende digitale zorgtoepassingen tijdens de COVID-19 pandemie te onderzoeken en verschillen in deze inzet tussen praktijktypen te verklaren, zijn huisartsen bevraagd.
4. Landelijke monitorgegevens over digitaal zorggebruik: om de adoptie van videoconsulten in de huisartsenzorg tijdens de pandemie te onderzoeken zijn monitor-gegevens geanalyseerd.

Belangrijkste bevindingen
Dit proefschrift laat zien dat de inzet van digitale zorg(toepassingen):
1. Vaak leidt tot meer werkdruk voor huisartsen, vooral in de beginfase van de implementatie en als digitale zorg slecht aansluit op bestaande werkprocessen.
2. Tijdens het begin van de COVID-19 pandemie, in vergelijkbare mate, tijdelijk sterk toenam in vrijwel alle huisartsenpraktijken.
3. Tijdens de pandemie afhankelijk was van een goede integratie in bestaande werkprocessen, de gebruiksvriendelijkheid, digitale vaardigheden en technologische en financiële ondersteuning bij de implementatie ervan.
4. Kan leiden tot een verbeterde patiëntregie en arts-patiënt relatie en deze inzet nauwelijks als negatief wordt ervaren, ondanks een toenemende werkdruk die hiermee vaak gepaard gaat.
5. Beperkt kan worden als burgers hiervoor geen toestemming geven, zoals bij elektronische medische gegevensuitwisseling; de keuze voor deze toestemming verschilt tussen burgers met een doorgaans hoger zorggebruik ten opzichte van burgers met een doorgaans lager zorggebruik.

Conclusie en belangrijkste aanbevelingen
Digitale zorg kan bijdragen aan betere en meer toegankelijke huisartsenzorg, maar alleen onder een aantal specifieke voorwaarden. Zo zijn met name een goede integratie in bestaande werkprocessen, gebruiksvriendelijke digitale zorgtoepassingen, en de ondersteuning van zorgverleners en patiënten die minder digitaal vaardig zijn, hiervoor essentieel. Daarnaast is het belangrijk om (a) beter te begrijpen waarom digitale zorg vaak niet helpt de werkdruk te verminderen en (b) gelijke toegang tot de huisartsenzorg te vergroten.