Intensive home support: As a stepping stone and safe haven for independent living for people with severe mental illness

Research question
How can people with severe mental illness (SMI) be best supported to live independently, and what are the essential ingredients for Intensive Home Support (IHS)?

Importance of the research
In recent decades, Dutch mental healthcare has shifted from large institutions to community-based living. Many people with SMI currently live in supported housing but want to live independently. To succeed, they need flexible and intensive support. Until now, little scientific knowledge has been available on this type of support. This PhD research provides a scientific foundation and practical insights to shape IHS.

Research method
This thesis combined several approaches: a literature review, brainstorm sessions with field experts, interviews and questionnaires with more than 40 IHS clients followed for one year, and interviews with professionals and neighborhood residents to explore initiatives that strengthen social connectedness.

Main conclusions
- Key ingredients identified by clients are a trusting relationship with the support worker, autonomy, stable housing, attention to both physical and mental health, and meaningful relationships.
- The 24/7 availability of support provides safety, even if used rarely.
- Contact with experts by experience is very helpful for recovery but still underused.
- Many social initiatives exist in neighborhoods, but they rarely reach IHS clients.
- IHS serves two roles: a stepping stone toward independence and a safe haven for the long term.
- IHS is a promising alternative alongside supported housing and regular outpatient support, helping people with SMI move toward more independence.
- However, independent living is not suitable for everyone; some still need supported housing to remain stable and safe.

Key recommendations
We recommend that policymakers introduce a clear national definition of IHS, guarantee the availability of long-term support, and ensure sufficient suitable housing. For practice, we recommend forming multidisciplinary teams that can provide tailored support while making optimal use of digital tools and the social networks of clients.

___


Onderzoeksvraag
Hoe kunnen mensen met ernstige psychische aandoeningen (EPA) het beste worden ondersteund om zelfstandig te (blijven) wonen, en wat zijn daarbij de essentiële ingrediënten voor Beschermd Thuis (BT)?

Doel van het onderzoek
De zorg voor mensen met EPA in Nederland is de afgelopen decennia verschoven van instellingen naar wonen in de wijk. Veel mensen die nu in beschermde woonvormen wonen willen zelfstandig wonen, maar hebben hierbij intensieve, flexibele begeleiding nodig. Tot nu toe was er weinig wetenschappelijke kennis over deze vorm van begeleiding beschikbaar. Dit promotieonderzoek legt de wetenschappelijke basis en helpt om BT in de praktijk vorm te geven.

Onderzoeksmethode

In dit proefschrift zijn verschillende onderzoeksmethoden gebruikt: een literatuurstudie, bijeenkomsten met veldexperts, interviews en vragenlijsten waarbij ruim 40 BT cliënten een jaar zijn gevolgd in hun herstelproces, en interviews met professionals en buurtbewoners om initiatieven ten behoeve van sociale verbondenheid in kaart te brengen.

Belangrijkste conclusies
- Essentiele ingrediënten volgens cliënten zijn: een vertrouwensband met de begeleider, autonomie, stabiele huisvesting, aandacht voor zowel de lichamelijke als geestelijke gezondheid, en betekenisvolle relaties.
- De 24/7 bereikbaarheid van begeleiding geeft cliënten veiligheid, ook al maken ze er niet vaak gebruik van.
- Contact met ervaringsdeskundigen helpt herstel enorm, maar wordt nog beperkt ingezet.
- Vele sociale initiatieven zijn beschikbaar in de wijk maar bereiken de cliënten nauwelijks.
- BT vervult twee functies: een tussenstap naar zelfstandigheid én een veilige haven voor de lange termijn.
- BT blijkt een veelbelovend alternatief naast beschermde woonvormen en reguliere ambulante begeleiding om mensen met EPA te ondersteunen naar meer zelfstandigheid.
- Toch is zelfstandig wonen niet voor iedereen geschikt. Voor sommigen zijn beschermd woonvormen nodig om stabiel te blijven en toezicht.

Aanbevelingen
Beleidsmakers bevelen we aan om landelijke een eenduidige term voor BT in het leven te roepen, langdurige ondersteuning beschikbaar te stellen en te zorg voor voldoende passende huisvesting.
De praktijk raden we aan om multidisciplinaire teams te vormen die maatwerk bieden aan cliënten waarbij technologie en het sociale netwerk van cliënten optimaal wordt ingezet.