Mental health stigma as an underestimated obstacle to sustainable employment: A multi-stakeholder perspective

Mental illnesses are highly prevalent. Affecting approximately 29% of the global population in their lifetime and 48% of adults in the Netherlands, and therefore they are also prevalent in the workplace. People with mental health issues or illnesses (hereafter: MHI), a term that refers to a wide range of mental health illnesses while it also encompasses issues like stress and burnout, face lower work participation and are more likely to be unemployed than those without such conditions. Many people with MHI are capable and willing to work and could benefit from employment. However, mental health stigma remains a major and underrecognized barrier to the sustainable employment and well-being of people with MHI. In this thesis we examined mental health stigma as a barrier to sustainable employment, particularly in the Dutch context. The primary aim of this thesis is to gain insight into (negative) attitudes of important stakeholders in the workplace context and how these attitudes negatively affect sustainable employment of people with MHI. The secondary aim is to evaluate the reliability and validity of the Dutch Internalized Stigma of Mental Illness 10 (ISMI-10) scale in a sample of workers with MHI.

In this thesis, the systematic review revealed that health-related stigma, affecting both mental and physical disabilities, significantly hampered sustainable employment and well-being across cultures and countries. It manifested through employer discrimination, such as reluctance to hire, deny raises, or limit promotions and training. Co-workers also contributed to discrimination through bullying and harassment. Additionally, anticipated stigma, self-stigma, and disclosure decisions further negatively impacted people with MHI. Other stakeholders like reintegration professionals, healthcare workers, and family members also discouraged employment among people with disabilities. Stigma led to similar negative outcomes for employment and well-being across different disabilities.

The cross-sectional studies focused on the Dutch work context. The disclosure dilemma, (i.e., the decision whether or not to disclose MHI in the workplace) was shown to be complex. Dutch workers, both with and without MHI, expected both positive and negative outcomes. While 82% believed that disclosure would allow them to be their authentic selves at work, 68% also expected it would lower their chances of contract renewal, and 57.0% expected it might hamper future promotion opportunities. This highlighted the complexity of disclosure decisions and the need for a supportive work environment. Additionally, 42% of workers showed a desire for social distance from colleagues with MHI, and 64% did not want to work for a manager with MHI, despite not having negative personal experiences. Of all managers, only 29% indicated having adequate knowledge of how to support workers with MHI, although many expressed a willingness to learn more about it. These findings emphasized the importance of addressing stigma and providing organizational support programs to help managers better assist affected employees.

A psychometric study translated and validated the Dutch version of the ISMI-10, a tool for measuring internalized stigma. It demonstrated good internal consistency and test-retest reliability, as well as excellent convergent validity with factors such as hope, anxiety, depression, self-esteem, and empowerment. Divergent validity was acceptable, with small to moderate correlations with physical health scales. The results confirmed that the Dutch ISMI-10 is a reliable and valid instrument for measuring internalized stigma in the Netherlands, helping to better understand and address workplace stigma related to MHI.

The results of this thesis highlighted that mental health stigma is a significant yet underestimated barrier to sustainable employment and well-being of people with MHI. Stigma is also a societal problem, contributing to broader issues like poverty and labor shortages. The decision to disclose MHI is complex, and stigma leads to hiring bias, career obstacles, and social exclusion. While managers and workers lack sufficient knowledge to support colleagues, their willingness to learn particularly about how to interact with affected workers is promising. Given the high prevalence of MHI in the Netherlands, addressing workplace stigma is crucial. Employers should adapt HR policies to prevent discrimination, implement organizational support programs, and raise awareness for these programs. Tackling structural stigma is essential to fostering inclusive workplaces where employees feel safe to disclose MHI. This will ultimately improve the sustainable employment and well-being of people with MHI.

——
Psychische aandoeningen komen veel voor. Ongeveer 29% van de wereldbevolking krijgt een psychische aandoening in hun leven en 48% van de volwassenen in Nederland. Deze cijfers laten zien dat psychische aandoeningen dus ook frequent aanwezig zijn op de werkvloer. In deze thesis hebben we het over mensen met psychische problemen of aandoeningen (hierna: psychische aandoeningen), een term die verwijst naar een breed scala aan psychische aandoeningen en tevens problemen zoals stress en burn-out omvat. De arbeidsparticipatie van mensen met psychische aandoeningen is lager en ze hebben meer kans op werkloosheid dan mensen met chronische fysieke aandoeningen. Veel mensen met psychische aandoeningen zijn in staat en bereid om te werken en zouden baat kunnen hebben bij werk. Echter, het stigma rond psychische aandoeningen is een belangrijke en onderbelichte belemmering voor de duurzame arbeidsparticipatie en het welzijn van mensen met psychische aandoeningen. In deze thesis onderzochten we stigma als een barrière voor duurzame arbeidsparticipatie van mensen met psychische aandoeningen, met een specifieke focus op de Nederlandse context. Het primaire doel was om inzicht te verkrijgen in de (negatieve) attitudes van belangrijke stakeholders in de werkomgeving en hoe deze attitudes de duurzame arbeidsparticipatie van werknemers met psychische aandoeningen beïnvloeden. Het secundaire doel was om de betrouwbaarheid en validiteit van de Nederlandse Internalized Stigma of Mental Illness 10 (ISMI-10)-schaal te evalueren bij een steekproef van werknemers met psychische aandoeningen.

In deze thesis toonde de systematische review aan dat gezondheidsgerelateerd stigma, zowel bij mentale als fysieke aandoeningen, de duurzame arbeidsparticipatie en het welzijn van mensen wereldwijd beperkt. Arbeidsdiscriminatie door werkgevers speelde hierin een belangrijke rol, door bijvoorbeeld terughoudendheid in het aannemen, het weigeren van loonsverhogingen en beperken van promotiekansen. Collega's lieten discriminerend gedrag zien zoals pesten en intimidatie. Daarnaast hadden geanticipeerd stigma, zelfstigma en stress door het openheidsdilemma negatieve gevolgen voor mensen met een aandoening. Andere betrokkenen zoals zorgverleners en familieleden speelden een rol door het ontmoedigen van mensen met een aandoening om werk te zoeken of te behouden. Stigma-gerelateerde negatieve effecten op arbeidsparticipatie en welzijn kwamen bij alle aandoeningen wereldwijd voor.

De cross-sectionele studies richtten zich op de Nederlandse werkcontext. De resultaten lieten zien dat de beslissing om op de werkvloer open te zijn over psychische aandoeningen complex is, waarbij Nederlandse werknemers zowel positieve als negatieve gevolgen verwachtten van deze openheid. Terwijl 82% dacht dat openheid hen in staat stelt zichzelf te zijn, vreesde 68% dat het hun kans op contractverlenging verkleint en 57% dacht dat het hun promotiekansen schaadt. De bevindingen benadrukten de complexiteit van de beslissing om open te zijn en het belang van een veilige werkomgeving. Daarnaast wilde 42% niet nauw samenwerken met een collega met psychische aandoeningen, en 64% wilde niet werken voor een manager met psychische aandoeningen, hoewel dit niet gebaseerd was op persoonlijke negatieve ervaringen. Van alle managers gaf slechts 29% aan voldoende kennis te hebben over hoe zij werknemers met psychische aandoeningen kunnen ondersteunen, ondanks hun bereidheid om meer tijd in de ondersteuning te investeren. De bevindingen gaven aan dat er behoefte is aan meer kennis en de beschikbaarheid van ondersteuningsprogramma’s binnen organisaties om het stigma rond psychische aandoeningen tegen te gaan en effectieve ondersteuning te bieden.

In een psychometrisch studie werd de Nederlandse versie van de ISMI-10, een instrument om geïnternaliseerd stigma te meten, vertaald en gevalideerd. De Nederlandse ISMI-10 vertoonde een goede interne consistentie en test-hertestbetrouwbaarheid, evenals uitstekende convergente validiteit in relatie tot factoren als hoop, angst, depressie, zelfwaardering en zelfbeschikking. De divergente validiteit was acceptabel, met kleine tot middelgrote correlaties met fysieke gezondheidsschalen. De resultaten bevestigden dat de Nederlandse ISMI-10 een betrouwbaar en valide instrument is voor het meten van geïnternaliseerd stigma in Nederland, wat helpt het stigma rond psychische aandoeningen op de werkvloer beter te begrijpen en aan te pakken.

De resultaten benadrukten dat het stigma rond psychische aandoeningen een onderschatte barrière vormt voor de duurzame arbeidsparticipatie en het welzijn van mensen met psychische aandoeningen, met negatieve gevolgen zoals vooroordelen bij werving en sociale uitsluiting. Stigma is ook voor de samenleving als geheel een probleem, omdat het bijdraagt aan bredere maatschappelijke problemen zoals armoede en arbeidskrapte. Het gebrek aan kennis en vaardigheden bij zowel managers als werknemers om collega's met psychische aandoeningen te ondersteunen, is zorgwekkend, maar hun bereidheid om met meer te leren, met name over hoe zij effectief met werknemers met psychische aandoeningen kunnen omgaan, biedt hoop. Gezien de hoge prevalentie van psychische aandoeningen in Nederland is het essentieel dat werkgevers hun beleid aanpassen om inclusie te bevorderen en structureel stigma tegen te gaan. Dit komt uiteindelijk ten goede aan het welzijn en de duurzame arbeidsparticipatie van mensen met psychische aandoeningen.