Morele ervaringen in de krijgsmacht: Een conceptuele en empirische studie van moral distress bij veteranen

Onderzoeksvraag
Welke ervaringen van moral distress hebben veteranen ten aanzien van hun professionele rol in de militaire organisatie en wat zijn daarvan de cognitieve en affectieve aspecten?

Belang van het onderzoek
Nederlandse militairen worden namens ons land ingezet om te werken aan vrede en veiligheid dichtbij huis of elders in de wereld. Dat militairen daarbij geconfronteerd worden met allerhande moreel ambivalente situaties is evident. Daarvoor zijn twee oorzaken: (1) militairen worden ingezet in situaties van dreiging, conflict en schendingen van de menselijke waardigheid, (2) binnen de krijgsmacht spelen dwang en gezag een rol waardoor eigen handelingsruimte beperkt is. In dit proefschrift wordt de belevingswereld van veteranen voor breder publiek ontsloten door in kaart te brengen welke ervaringen zij als moreel spanningsvol ervaren.

Onderzoeksmethode
Dit gebeurt met behulp van de zelfkonfrontatiemethode die geschikt is om persoonlijke ervaring te analyseren. Met behulp van deze methode wordt op cognitief niveau de inhoud van de ervaring beschreven waaraan de veteraan 24 gevoelens koppelt die de affectieve beleving inzichtelijk maakt. Van 25 veteranen worden de ervaringen beschreven.

Belangrijkste conclusies
Van de 25 meeste negatieve ervaringen wordt geanalyseerd of dit voorbeelden zijn van moral distress (morele nood). Moral distress verwijst naar de ervaring waarin iemand wel weet wat het juiste is om te doen, maar ervan wordt weerhouden overeenkomstig te handelen. Het handelen tegen de eigen waarden ondermijnt de integriteit en authenticiteit van de persoon.

De ervaringen van moral distress worden benaderd als voortkomend uit een rolconflict tussen de militaire en de persoonlijke rol of binnen de militaire rol. In het onderzoek worden verschillende rolconflicten geanalyseerd. Bijvoorbeeld de militair als dader, gefaalde helper of overlever. Dit leidt tot veel negatieve gevoelens. Maar militairen die hun professionele rol goed kunnen uitvoeren, of zich herkennen in de rol van helper of kameraad, koppelen daaraan veel positieve gevoelens. Vaak zijn zowel negatieve als positieve gevoelens tegelijkertijd aanwezig. Bij militairen kan moral distress als gevolg van een beperkt handelingsperspectief leiden tot problemen met betrekking tot de eigen identiteit. Iemand kan wat hij heeft gedaan dan niet in overeenstemming brengen met wie hij is.

Belangrijkste aanbevelingen
Naast het onderscheiden van verschillende rolconflicten, biedt het onderzoek inzicht in rol strategieën die helpend zijn in situaties van moral distress. Bijvoorbeeld enige vorm van zelfbestuur in moreel ambivalente situaties, helpt tegen de negatieve gevolgen van moral distress. Ook maatschappelijke erkenning beschermt tegen de lasten van een uitzendervaring, waarbij inzet van veteranen wordt gezien en op waarde geschat. Dat betekent overigens niet dat het werk van militairen alleen maar hoeft te worden toegejuicht. Er mag ook aandacht zijn voor het falen van een missie of discussie over de beoogde doelen. Morele ambivalentie is immers onlosmakelijk verbonden aan de inzet van militairen. De lasten hiervan mogen breder gedragen worden in de samenleving. Verantwoordelijkheid dragen voor vrede en veiligheid moeten we immers niet overlaten aan een kleine groep professionals maar vraagt de betrokkenheid en inzet van ons allen.

____

Research Question
What experiences of moral distress do veterans have with regard to their professional role and what are the cognitive and affective aspects?

Significance of the Study
Dutch military personnel are deployed on behalf of our country to work towards peace and security. It is evident that military personnel are confronted with all kinds of morally ambivalent situations. There are two reasons for this: (1) military personnel are deployed in situations of threat, conflict, and violations of human dignity; (2) coercion and authority play a role within the armed forces, limiting their room for maneuver. This dissertation opens up the lived experiences of veterans to a wider audience by mapping which experiences they perceive as morally burdensome.

Research Method
The Self Confrontation Method was employed, as it allows for the research and analysis of both cognitive and emotional aspects of personal experience. Using this method the experiences of a mixed group of 25 veterans are described.

Main conclusions
The 25 most negative experiences are analyzed to determine whether they are examples of moral distress. Moral distress occurs when you know the ethically appropriate action to take, but are unable to act upon it. You act in a manner contrary to your personal and professional values, which undermines your integrity and authenticity. Experiences of moral distress are approached as arising from a role conflict between the military and the personal role, or within the military role. The research analyzes various role conflicts, for example, the soldier as perpetrator, failed helper, or survivor. These conflicts lead to many negative feelings like: powerlessness, anger and disappointment. However, soldiers who perform their professional role well, or identify with the role of helper or comrade, associate many positive feelings with this. Often, both negative and positive feelings are present simultaneously. For military personnel, moral distress resulting from a limited room for maneuver and moral agency can lead to problems with their own identity. A person may then find it difficult to reconcile what he has done with who he is.

Key recommendations
Besides describing different role conflicts, the research offers insight into role strategies that are helpful in situations of moral distress. For example, some form of self-direction in morally ambivalent situations helps counter the negative consequences of moral distress. Social recognition also protects against the burdens of deployment, when veterans feel their efforts are recognized and valued. This does not mean, however, that the work of military personnel should only be applauded. Attention should also be paid to the failure of a mission or to discuss mission goals in public debate. Moral ambivalence is, after all, inextricably linked to the deployment of military personnel. The burdens associated with this should be shared more broadly within society. Because they need a moral response. Responsibility for peace and security should not be left to a small group of professionals but requires the involvement and commitment of all of us.