No magic bullet: deliberative mini-publics and the external perceived legitimacy of public decision-making processes

Across the world, countries are struggling with ‘democratic malaise’: the fact that more and more citizens seem to become disengaged from and disillusioned with representative democracy. This phenomenon is often associated with the idea that democratic institutions are suffering from a lack of legitimacy. Allowing citizens to participate in public decision-making directly is seen as a way to stop or reverse this process. That is particularly true for deliberative mini-publics; a particular way to organize such participation that combines the random selection of participating citizens with a type of open and informed discussion. It is thought that these characteristics make mini-publics a particularly powerful way to increase the legitimacy of public decision-making processes – and could even be used to counter the democratic malaise.

In this dissertation, I have investigated whether these claims are likely to be true. With one systematic literature review and three survey experiments, I have tested whether decision-making processes that contain a deliberative mini-public are seen as legitimate and whether they are seen as more legitimate than a process containing either no or a more limited type of citizen participation. Additionally, I have also investigated whether any legitimating effect can be attributed to the specific characteristics of mini-publics and to what extent that effect is influenced by other factors. In doing so, I have focused particularly on citizens that either cannot or will not participate in a deliberative mini-public themselves. This is because these will usually outnumber the citizens that do participate, and are therefore a key to any greater influence on the perceived legitimacy of public decision-making.

The results show that deliberative mini-publics can in fact increase the perceived legitimacy of public decision-making processes – but only to a limited degree. In fact, their legitimating power seems smaller than that or more limited ways to organize citizen participation. The main reason is that the legitimating effect of a mini-public is only driven by the fact that it allows for an open and informed discussion, and not by the fact that it selects participants by lot. Moreover, there is some evidence to suggest that there are many external factors that influence the legitimating power of deliberative mini-publics. Some of these are design-related and can therefore be controlled, others much less. These results suggest that mini-publics will likely make a modest contribution to the perceived legitimacy of public decision-making at best. They also show that deliberative mini-publics and may not always be the best choice to counter the democratic malaise.

___

Over de hele wereld worstelen landen met ‘democratische malaise’: het feit dat meer en meer burgers lijken af te haken bij of gedesillusioneerd zijn met vertegenwoordigende democratie. Dit fenomeen wordt vaak in verband gebracht met het idee dat democratische instituties last hebben van een gebrek aan legitimiteit. Burger meer direct laten deelnemen aan het publieke besluitvormingsproces wordt vaak gezien als een manier om dit proces te stoppen of om te draaien. Dat geldt in het bijzonder voor deliberatieve minipublieken; een specifieke manier om zulke participatie te organiseren die het willekeurig selecteren van deelnemers combineert met een soort open en geïnformeerd vorm van discussie. Er wordt verondersteld dat minipublieken door deze kenmerken een bijzonder krachtige manier zijn om de legitimiteit van publieke besluitvormingsprocessen te vergroten – en zelfs kunnen worden gebruikt om een einde te maken aan de democratische malaise.

In dit proefschrift heb ik onderzocht hoe waarschijnlijk het is dat deze beweringen waar zijn. Aan de hand van een systematisch literatuuronderzoek en drie vragenlijstexperimenten heb ik getoetst of publieke besluitvormingsprocessen met een deliberatieve minipubliek als legitiem worden ervaren en of ze ook als meer legitiem worden gezien dan processen zonder of met een meer beperkte vorm van burgerparticipatie. Ter aanvulling heb ik ook onderzocht of een legitimerend effect kan worden toegeschreven aan de specifieke kenmerken van minipublieken en in hoeverre dat effect afhankelijk is van andere factoren. Daarbij heb ik me in het bijzonder gericht op burgers die zelf niet deel willen of kunnen nemen aan een deliberatieve minipubliek. Dit heb ik gedaan omdat deze burgers vaak met meer zijn dan de burgers die wél deelnemen en daarom een grotere invloed hebben op de ervaren legitimiteit van publieke besluitvorming.

De resultaten laten zien dat deliberatieve minipublieken daadwerkelijk gebruikt kunnen worden om de ervaren legitimiteit van publieke besluitvormingsprocessen te vergroten – maar alleen in beperkte mate. Hun legitimerende kracht lijkt zelfs kleiner dan minder ingrijpende manieren om burgerparticipatie te organiseren. Dit lijkt vooral te komen doordat het legitimerende effect van een minipubliek alleen voorkomt uit het feit dat er wordt gezorgd voor een open en geïnformeerde discussie en niet uit het feit dat deelnemers willekeurig worden geselecteerd. Bovendien is er enig bewijs dat de legitimerende kracht van deliberatieve minipublieken wordt beïnvloed door veel invloeden van buitenaf. Sommige van deze invloeden hebben te maken met het ontwerp van een minipubliek en kunnen worden beheerst, andere veel minder. Deze resultaten suggereren dat minipublieken in het beste geval een bescheiden bijdrage zullen leveren aan de ervaren legitimiteit van publieke besluitvorming. Ze laten ook zien dat deliberatieve minipublieken niet altijd de beste keuze zijn om de democratische malaise tegen te gaan.