Prikkelend belastingheffen

Over fiscale incentives en nudges

Research output: Chapter in Book/Report/Conference proceedingChapterScientific

Abstract

Fiscalisten hebben een wat eigenaardige eigenschap. Zij worden geprikkeld door fiscale vraagstukken. De gemiddelde niet-fiscalist wordt door de fiscaliteit doorgaans eerder prikkelbaar. De complexiteit van het belastingrecht is hiervan een belangrijke oorzaak. Een van de oorzaken van deze complexiteit is het gebruik van de belastingwet als beleidsinstrument. De belastingwet bevat tal van incentives, gedragsprikkels om burgers, bedrijven en andere organisaties te prikkelen tot door de wetgever gewenst gedrag. Dat heeft geleid tot een voor de burger soms schier ondoordringbaar woud van regels. De complexiteit en het gebrek aan transparantie van het belastingrecht maakt het de niet fiscaal deskundige burgers vervolgens vaak lastig om aan hun verplichtingen te voldoen (compliance) en van hun rechten, zoals fiscale subsidies, gebruik te maken. Dat is natuurlijk vervelend voor de burger, maar het maakt de rechtshandhaving er voor de Belastingdienst ook niet eenvoudiger op. Een mogelijkheid om de burger te helpen en de compliance te bevorderen is het gebruik van specifieke gedragsprikkels: ‘tax nudges.’ In deze bijdrage zullen incentives in de belastingwetgeving en nudges die de Belastingdienst gebruikt, als specifieke soort incentives, worden geanalyseerd.
De centrale vraag is dan: kan een analyse met behulp van het concept ‘incentive’ meer inzicht bieden in fiscale gedragssturing en -beïnvloeding? Deze vraag zal worden beantwoord door eerst het economische concept ‘incentives’ te bespreken en vervolgens tegen de achtergrond van dit begrip de twee genoemde varianten te onderzoeken. Dat zijn enerzijds de door de belastingwetgever geïntroduceerde incentives en anderzijds de door de Belastingdienst bij de uitvoering van die wet gebruikte nudges.
Original languageDutch
Title of host publicationFormeel en formidabel
Subtitle of host publicationLiber amicorum prof. dr. mr. R.E.C.M. Niessen
EditorsGerard Meussen, J.J. van den Broek
Place of PublicationDen Haag
PublisherSDU-uitgevers
Pages93-110
Number of pages18
ISBN (Print)9789012402989
Publication statusPublished - Sep 2018

Cite this

Gribnau, H. (2018). Prikkelend belastingheffen: Over fiscale incentives en nudges. In G. Meussen, & J. J. van den Broek (Eds.), Formeel en formidabel: Liber amicorum prof. dr. mr. R.E.C.M. Niessen (pp. 93-110). Den Haag: SDU-uitgevers.
Gribnau, Hans. / Prikkelend belastingheffen : Over fiscale incentives en nudges. Formeel en formidabel: Liber amicorum prof. dr. mr. R.E.C.M. Niessen. editor / Gerard Meussen ; J.J. van den Broek. Den Haag : SDU-uitgevers, 2018. pp. 93-110
@inbook{f54e998ae4d74b34a335cbdac46fb4fa,
title = "Prikkelend belastingheffen: Over fiscale incentives en nudges",
abstract = "Fiscalisten hebben een wat eigenaardige eigenschap. Zij worden geprikkeld door fiscale vraagstukken. De gemiddelde niet-fiscalist wordt door de fiscaliteit doorgaans eerder prikkelbaar. De complexiteit van het belastingrecht is hiervan een belangrijke oorzaak. Een van de oorzaken van deze complexiteit is het gebruik van de belastingwet als beleidsinstrument. De belastingwet bevat tal van incentives, gedragsprikkels om burgers, bedrijven en andere organisaties te prikkelen tot door de wetgever gewenst gedrag. Dat heeft geleid tot een voor de burger soms schier ondoordringbaar woud van regels. De complexiteit en het gebrek aan transparantie van het belastingrecht maakt het de niet fiscaal deskundige burgers vervolgens vaak lastig om aan hun verplichtingen te voldoen (compliance) en van hun rechten, zoals fiscale subsidies, gebruik te maken. Dat is natuurlijk vervelend voor de burger, maar het maakt de rechtshandhaving er voor de Belastingdienst ook niet eenvoudiger op. Een mogelijkheid om de burger te helpen en de compliance te bevorderen is het gebruik van specifieke gedragsprikkels: ‘tax nudges.’ In deze bijdrage zullen incentives in de belastingwetgeving en nudges die de Belastingdienst gebruikt, als specifieke soort incentives, worden geanalyseerd.De centrale vraag is dan: kan een analyse met behulp van het concept ‘incentive’ meer inzicht bieden in fiscale gedragssturing en -be{\"i}nvloeding? Deze vraag zal worden beantwoord door eerst het economische concept ‘incentives’ te bespreken en vervolgens tegen de achtergrond van dit begrip de twee genoemde varianten te onderzoeken. Dat zijn enerzijds de door de belastingwetgever ge{\"i}ntroduceerde incentives en anderzijds de door de Belastingdienst bij de uitvoering van die wet gebruikte nudges.",
author = "Hans Gribnau",
year = "2018",
month = "9",
language = "Dutch",
isbn = "9789012402989",
pages = "93--110",
editor = "Gerard Meussen and {van den Broek}, J.J.",
booktitle = "Formeel en formidabel",
publisher = "SDU-uitgevers",

}

Gribnau, H 2018, Prikkelend belastingheffen: Over fiscale incentives en nudges. in G Meussen & JJ van den Broek (eds), Formeel en formidabel: Liber amicorum prof. dr. mr. R.E.C.M. Niessen. SDU-uitgevers, Den Haag, pp. 93-110.

Prikkelend belastingheffen : Over fiscale incentives en nudges. / Gribnau, Hans.

Formeel en formidabel: Liber amicorum prof. dr. mr. R.E.C.M. Niessen. ed. / Gerard Meussen; J.J. van den Broek. Den Haag : SDU-uitgevers, 2018. p. 93-110.

Research output: Chapter in Book/Report/Conference proceedingChapterScientific

TY - CHAP

T1 - Prikkelend belastingheffen

T2 - Over fiscale incentives en nudges

AU - Gribnau, Hans

PY - 2018/9

Y1 - 2018/9

N2 - Fiscalisten hebben een wat eigenaardige eigenschap. Zij worden geprikkeld door fiscale vraagstukken. De gemiddelde niet-fiscalist wordt door de fiscaliteit doorgaans eerder prikkelbaar. De complexiteit van het belastingrecht is hiervan een belangrijke oorzaak. Een van de oorzaken van deze complexiteit is het gebruik van de belastingwet als beleidsinstrument. De belastingwet bevat tal van incentives, gedragsprikkels om burgers, bedrijven en andere organisaties te prikkelen tot door de wetgever gewenst gedrag. Dat heeft geleid tot een voor de burger soms schier ondoordringbaar woud van regels. De complexiteit en het gebrek aan transparantie van het belastingrecht maakt het de niet fiscaal deskundige burgers vervolgens vaak lastig om aan hun verplichtingen te voldoen (compliance) en van hun rechten, zoals fiscale subsidies, gebruik te maken. Dat is natuurlijk vervelend voor de burger, maar het maakt de rechtshandhaving er voor de Belastingdienst ook niet eenvoudiger op. Een mogelijkheid om de burger te helpen en de compliance te bevorderen is het gebruik van specifieke gedragsprikkels: ‘tax nudges.’ In deze bijdrage zullen incentives in de belastingwetgeving en nudges die de Belastingdienst gebruikt, als specifieke soort incentives, worden geanalyseerd.De centrale vraag is dan: kan een analyse met behulp van het concept ‘incentive’ meer inzicht bieden in fiscale gedragssturing en -beïnvloeding? Deze vraag zal worden beantwoord door eerst het economische concept ‘incentives’ te bespreken en vervolgens tegen de achtergrond van dit begrip de twee genoemde varianten te onderzoeken. Dat zijn enerzijds de door de belastingwetgever geïntroduceerde incentives en anderzijds de door de Belastingdienst bij de uitvoering van die wet gebruikte nudges.

AB - Fiscalisten hebben een wat eigenaardige eigenschap. Zij worden geprikkeld door fiscale vraagstukken. De gemiddelde niet-fiscalist wordt door de fiscaliteit doorgaans eerder prikkelbaar. De complexiteit van het belastingrecht is hiervan een belangrijke oorzaak. Een van de oorzaken van deze complexiteit is het gebruik van de belastingwet als beleidsinstrument. De belastingwet bevat tal van incentives, gedragsprikkels om burgers, bedrijven en andere organisaties te prikkelen tot door de wetgever gewenst gedrag. Dat heeft geleid tot een voor de burger soms schier ondoordringbaar woud van regels. De complexiteit en het gebrek aan transparantie van het belastingrecht maakt het de niet fiscaal deskundige burgers vervolgens vaak lastig om aan hun verplichtingen te voldoen (compliance) en van hun rechten, zoals fiscale subsidies, gebruik te maken. Dat is natuurlijk vervelend voor de burger, maar het maakt de rechtshandhaving er voor de Belastingdienst ook niet eenvoudiger op. Een mogelijkheid om de burger te helpen en de compliance te bevorderen is het gebruik van specifieke gedragsprikkels: ‘tax nudges.’ In deze bijdrage zullen incentives in de belastingwetgeving en nudges die de Belastingdienst gebruikt, als specifieke soort incentives, worden geanalyseerd.De centrale vraag is dan: kan een analyse met behulp van het concept ‘incentive’ meer inzicht bieden in fiscale gedragssturing en -beïnvloeding? Deze vraag zal worden beantwoord door eerst het economische concept ‘incentives’ te bespreken en vervolgens tegen de achtergrond van dit begrip de twee genoemde varianten te onderzoeken. Dat zijn enerzijds de door de belastingwetgever geïntroduceerde incentives en anderzijds de door de Belastingdienst bij de uitvoering van die wet gebruikte nudges.

M3 - Chapter

SN - 9789012402989

SP - 93

EP - 110

BT - Formeel en formidabel

A2 - Meussen, Gerard

A2 - van den Broek, J.J.

PB - SDU-uitgevers

CY - Den Haag

ER -

Gribnau H. Prikkelend belastingheffen: Over fiscale incentives en nudges. In Meussen G, van den Broek JJ, editors, Formeel en formidabel: Liber amicorum prof. dr. mr. R.E.C.M. Niessen. Den Haag: SDU-uitgevers. 2018. p. 93-110