Toezicht is nooit neutraal: Over de professionele én normatieve legitimiteit van publiek toezicht

De afgelopen twee decennia is stevig geïnvesteerd in de versterking van het toezicht in de publieke sector. De professionalisering van toezichthouders en het waarborgen van hun onafhankelijkheid waren speerpunten van deze agenda, die er tevens op gericht was het publieke belang meer centraal te stellen. Deze ontwikkelingen dragen bij aan de kwaliteit van het toezicht en beschermen toezichthouders tegen oneigenlijke politieke druk. Er is meer ruimte gekomen voor eigenstandige en professionele oordeelsvorming door publieke toezichthouders. Tegelijk dreigt de achterliggende technocratische benadering van toezicht de politisering van het publieke toezicht, die samenhangt met het centraal stellen van het publieke belang, over het hoofd te zien. Terwijl toezichthouders hun legitimiteit in belangrijke mate ontlenen aan hun apolitieke rol, maken zij steeds politiekere keuzes. We moeten daarom waken voor een democratisch tekort en een verlies aan legitimiteit en vertrouwen in het publieke toezicht. Dat vraagt om een visie op toezicht die zowel de technocratische als normatieve dimensies ervan onderkent.