Wie Vermijdt Pensioeninformatie? Het Belang van Financiële Vaardigheden, Vertrouwen en Pensioenzorgen

In dit paper wordt onderzocht in hoeverre Nederlanders actief pensioeninformatie vermijden en waardoor dat komt.

Wat zijn de belangrijkste bevindingen?
Uit de steekproef blijkt dat ongeveer een op de vijf Nederlanders in de leeftijd van 30 tot en met 66 jaar aangeeft pensioeninformatie actief te vermijden. Het vermijden van pensioeninformatie wordt vooral veroorzaakt door een gebrek aan financiële vaardigheden, maar is ook een gevolg van pensioenzorgen of -angsten en een gebrek aan vertrouwen in instanties in het pensioendomein (waaronder pensioenfondsen, de overheid, verzekeringsmaatschappijen en toezichthouder DNB). Daarnaast hebben ook sociaal-demografische kenmerken invloed op vermijding:

1. vrouwen vermijden meer pensioeninformatie dan mannen;
2. ouderen (50 jaar en ouder) vertonen minder vermijdgedrag dan jongvolwassenen en mensen van middelbare leeftijd;
3. zzp’ers en mensen buiten de arbeidsmarkt vermijden duidelijk meer pensioeninformatie dan werknemers; en
4. hoogopgeleiden (hbo en wo) laten minder informatievermijding zien dan lager opgeleiden.

Wat zijn de implicaties?
Het Nederlandse pensioenlandschap verandert door de aanstaande pensioenhervorming, maar ook door de veranderende en vergrijzende arbeidsmarkt. Pensioenkennis en het op de hoogte zijn van de huidige en toekomstige pensioensituatie zijn daarom van groot belang. Pensioendeelnemers moeten daarom goed worden geïnformeerd over hun toekomstige pensioen. Maar zelfs bij juiste en volledige informatie kan het actief vermijden van pensioeninformatie door de pensioendeelnemers ongewenste effecten hebben op de pensioenen. De vermijders ontnemen zichzelf kansen om via eigen acties (bijvoorbeeld door meer sparen, langer doorwerken of het inwinnen van financieel advies) de pensioenuitkomst te verbeteren. De toenemende complexiteit van regelingen en keuzeopties kan als onbedoeld neveneffect hebben dat de groep mensen die geneigd is informatie uit de weg te gaan eerder zal toenemen dan afnemen.